8 nguyên nhân gây nám da phổ biến và cách phòng ngừa

Nám da là một tình trạng rối loạn sắc tố da khá phổ biến, tuy không gây hại cho sức khỏe nhưng lại ảnh hưởng rất lớn về mặt thẩm mỹ. Hiểu rõ về nguyên nhân gây nám da sẽ giúp bạn có phương pháp cải thiện và phòng ngừa hợp lý.

1. 8 Nguyên nhân gây nám da nội sinh

1.1. Nám da do thay đổi nội tiết tố

Rối loạn nội tiết tố là một trong những nguyên nhân gây nám da khá phổ biến ở phụ nữ. Những giai đoạn như mang thai, kinh nguyệt thất thường, tiền mãn kinh… làm ảnh hưởng lớn đến việc sản sinh nội tiết tố estrogen của cơ thể, thúc đẩy sản sinh melanin quá mức gây nám da.

ở phụ nữ mang thai thì nám da là tình trạng phổ biến, ảnh hưởng từ 15% – 50%. Do sự gia tăng nồng độ estrogen, progesterone và các hormone kích thích tế bào hắc tố trong thời gian thai kỳ có thể gây nám da.

1.2. Do di truyền

Nếu trong gia đình bạn có người bị nám thì nguy cơ bạn gặp tình trạng này là rất cao. Theo nhiều nghiên cứu, có từ 33-50% người bị nám là do di truyền. Ngoài ra, người có làn da sẫm màu thường dễ bị nám hơn người có da trắng.

1.3. Do tăng sắc tố sau viêm (PIH)

Đây là tình trạng da sản sinh melanin quá mức do phản ứng viêm xuất hiện sau khi điều trị các bệnh về da hoặc các tác động kích thích ngoại sinh, thủ thuật da. Về lâu dài, vấn đề tăng sắc tố sau viêm có thể lan rộng với biểu hiện giống như nám da. Lúc này, bạn cần tiến hành thăm khám để có hướng xử lý kịp thời, tránh để tình trạng nám nghiêm trọng, khó khắc phục.

1.4. Do sử dụng thuốc

Một số loại thuốc như thuốc kháng sinh, kháng viêm, thuốc tránh thai, thuốc lợi tiểu, retinoids, thuốc hạ đường huyết, thuốc chống loạn thần… có thể khiến da bạn nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời. Khi bạn sử dụng trong thời gian dài, tình trạng nám, tàn nhang có thể xuất hiện như một cơ chế tự bảo vệ của da.

1.5. Do lạm dụng mỹ phẩm

Đôi khi nguyên nhân gây nám da lại đến từ chính những loại mỹ phẩm bạn sử dụng hằng ngày. Hiện nay có rất nhiều loại mỹ phẩm được quảng cáo là có tác dụng làm trắng da nhanh chóng chỉ sau một thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, những sản phẩm này đồng thời cũng khiến da bị bào mòn, mất khả năng tự bảo vệ, dẫn đến tình trạng sạm nám, dễ bị tổn thương do các tác động từ môi trường.

1.6. Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời

Tác động tiêu cực của ánh nắng mặt trời, chứa cả tia UVA và UVB, có thể gây hại đến da, điển hình là sự xuất hiện của sạm nám. Khi da tiếp xúc với ánh nắng, các tế bào da tự phản ứng bảo vệ bằng cách tăng sản xuất melanin. Tuy nhiên, việc sản xuất quá mức của sắc tố melanin có thể dẫn đến tình trạng nám.

Nếu da không được bảo vệ đúng cách, tình trạng nám có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, ánh nắng mặt trời cũng có thể phá hủy cấu trúc da, làm khô da, kích thích quá trình lão hóa, và trong trường hợp nghiêm trọng, có thể gây ung thư da.

1.7. Chế độ ăn uống không lành mạnh

Như bạn đã biết, chế độ dinh dưỡng có tác động rất lớn đến sức khỏe làn da. Nếu bạn thường xuyên sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá và các loại gia vị có tính cay, nóng thì tình trạng nám da sẽ càng trở nên nghiêm trọng hơn.

1.8. Căng thẳng, stress kéo dài

Căng thẳng kéo dài cũng là một trong những nguyên nhân gây nám da bạn cần chú ý. Tình trạng này có thể làm thay đổi nội tiết tố của cơ thể, khiến da trở nên kém đàn hồi, khô sạm, dễ bị tác động bởi các tác nhân từ bên ngoài dẫn đến nám da.

1.9. Các nguyên nhân khác

• Xà phòng: một số loại xà phòng thơm có thể gây ra hoặc làm nặng thêm tình trạng nám da.
• Tắm nắng: tia cực tím ảnh hưởng đến các tế bào kiểm soát sắc tố (melanocytes) gây nám da.
• Ánh sáng từ màn hình LED như: tivi, máy tính, điện thoại di động,…
• Chế độ chăm sóc da không phù hợp: tình trạng này kéo dài sẽ khiến da suy yếu, sức đề kháng giảm, thậm chí có thể gây nên những tổn thương trên da.

2. Cách phòng ngừa nám da hiệu quả

Mặc dù có một số tình trạng nám da không thể điều trị triệt để nhưng bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa và giảm bớt mức độ nghiêm trọng nếu áp dụng những cách sau đây:

• Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều: Tia UV trong ánh nắng mặt trời là một trong những tác nhân chính gây nên tình trạng nám da, tàn nhang. Do đó, bạn hãy chú ý che chắn, bảo vệ da cẩn thận khi ra ngoài.
• Sử dụng kem chống nắng phù hợp: Bôi kem chống nắng hằng ngày là cách vô cùng hiệu quả để bảo vệ da, hạn chế tác động từ ánh nắng mặt trời. Dù bạn có làm việc ngoài trời hay không thì vẫn nên tập cho mình thói quen sử dụng kem chống nắng thường xuyên.
• Tìm hiểu kỹ về mỹ phẩm trước khi sử dụng: Để tránh nguy cơ nám da từ việc sử dụng mỹ phẩm, bạn nên dành thời gian tìm hiểu thật kỹ trước khi quyết định mua. Bạn nên ưu tiên chọn các sản phẩm chất lượng, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và phù hợp với cơ địa để chăm sóc da.
• Tránh để cơ thể bị căng thẳng kéo dài: Như đã đề cập ở trên, stress cũng là một trong những nguyên nhân gây nám da phổ biến. Vậy nên, bạn hãy dành cho mình thời gian thư giãn hợp lý sau khi học tập, làm việc căng thẳng. Ngoài ra, đừng quên tìm cho mình một môn thể thao phù hợp để luyện tập thường xuyên, tăng cường sức khỏe thể chất và tinh thần.
• Ưu tiên sử dụng các loại thực phẩm tốt cho da: Một làn da khỏe mạnh sẽ là cách phòng ngừa nám da hiệu quả nhất. Do đó, bạn nên thường xuyên uống đủ nước, ăn các loại rau củ, trái cây giàu vitamin và hạn chế sử dụng các loại thức ăn nhanh, đồ uống có cồn để ngăn nguy cơ sạm nám từ bên trong.

Nguồn tham khảo:

• https://www.mountsinai.org/health-library/symptoms/skin-abnormally-dark-or-light
• https://medlineplus.gov/skinpigmentationdisorders.html